Miody przelewickie i Kiszka szwedzka na Liście Produktów Tradycyjnych
W dniu 6 marca 2012r. dwa kolejne produkty z naszego województwa wpisane zostały na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Są to: Miody przelewickie i Kiszka szwedzka.
Pod nazwą Miody przelewickie może być wytwarzanych kilka odmian miodów, jak np. wielokwiatowy, lipowy, nektarowo-spadziowy, rzepakowy, gryczany, wrzosowy, faceliowy, bławatkowy oraz z nawłoci. Pożytek wykorzystywany do produkcji Miodów przelewickich pochodzi głównie z wolnego od zanieczyszczeń terenu Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach oraz pól, łąk i lasów gminy Przelewice. Tradycja wytwarzania tego wspaniałego produktu sięga II połowy lat 40-tych XX wieku. W 1946 r. we wsi Kłodzino osiedliła się jedna z rodzin z Wielkopolski, która przywiozła ze sobą także swoje „żywicielki” – sześć pszczelich rodzin. Z czasem w gminie Przelewice zawiązała się prawdziwa grupa pasjonatów pszczół i smakoszy miodu, by w latach 60/70 – tych zacząć działać w kole pszczelarskim. W tym miejscu należy zaznaczyć, że od końca lat 70-tych ubiegłego wieku, przez ponad 25 lat liczba osób z gminy Przelewice, zajmujących się wytwarzaniem miodu utrzymywała się na stałym poziomie 40-55 członków. Z produkcji miodu słynęły takie wsie gminy Przelewice jak: Lucin, Bylice, Rosiny, Przelewice, Jesionowo, Myśliborki, Przywodzie, Ślazowo, Kluki, Kłodzino, Żuków, Gardziec, Topolinek, Kosin, Płońsko. W samych tylko Przelewicach pszczelarze wytwarzali miód w oparciu o 53 pnie pszczele. Połowa lat 80-tych, to największy wzrost posiadaczy pszczelich rodzin ( 55 członków koła). Wytworzony miód i inne produkty pszczelarskie, pszczelarze na podstawie Umów Kontraktacyjnych dostarczali m.in. do Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w Stargardzie i Punktu Skupu w Lipianach. Skupowanie miodu przez Rejonową Spółdzielnię Ogrodniczo-Pszczelarską odbywało się jeszcze na początku lat 90-tych XX wieku. Obecnie ( stan z grudnia 2011r.) w Przelewickim Kole Pszczelarskim wytwarzaniem produktu pn. Miody przelewickie i utrzymaniem 995 pni pszczelich zajmuje się 25 członków koła. Smak „Miodów przelewickich” w roku 2011 doceniło jury wojewódzkiego konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo. Smaki Regionów”, przyznając I nagrodę w kategorii Miody.
Historia małej miejscowości Szwecja, wsi leżącej 11 km od Wałcza nierozerwalnie związana jest z Pomorzem. Została założona 10 kwietnia 1590r. z inicjatywy wałeckiego starosty hrabiego Hieronima Gostowskiego oraz radnych Gregor’a oraz Johannes’a Horn. Na pustynnej niezagospodarowanej ziemi miało początkowo osiedlić się 30 niemieckich gospodarzy, pochodzących właśnie z Pomorza. Ostatecznie do miejscowości przybyło 4 rolnych i 16 pańszczyźnianych chłopów. Jak wszyscy, również Ci osadnicy przywieźli ze sobą swoje zwyczaje i tradycje, także te kulinarne, oparte na głównym składniku – ziemniakach. W 1944r. powierzchnia rolnicza w Szwecji zajmowała powierzchnię ok. 1800 ha. W miejscowości funkcjonowała gorzelnia, w której do produkcji spirytusu potrzebowano ok. 27 tys. ton ziemniaków. Ziemniaki jako lokalny, dostępny surowiec wykorzystywano nie tylko w gorzelnictwie, ale stał się również podstawowym składnikiem kulinarnej specjalności przedwojennych mieszkańców Szwecji – kiełbasy: „ Robiono ją ze starych surowych ziemniaków, kaszy jęczmiennej, soli, ryżu, cynamonu i majeranku. Do wyrobu Kiszki szwedzkiej wykorzystuje się: ziemniaki surowe i gotowane, boczek surowy i wędzony, cebulę, kaszę mannę. Surowe i gotowane ziemniaki należy zetrzeć na tarce. Boczek surowy, wędzony, cebulę i ewentualnie podgardle pokroić i podsmażyć. Wymieszać składniki, dodać surowe jajko i przyprawy: sól, pieprz i majeranek. Dla lepszej kleistości potrawy można dodać garść kaszy jęczmiennej lub manny. Napełnić jelita farszem. Zaparzać ok. 10 min., w płaskim garnku z lekko gotującą się wodą. Najlepiej smakuje podawana na ciepło. Ze smakiem Kiszki szwedzkiej mają okazję zapoznać się turyści odwiedzający Szwecję w dniu 24 czerwca, bo właśnie w tym dniu odbywa się jeden z większych festynów noszący nazwę „Świętojanki”.

